گفته است ، ساقط نمىشود و اين يكى از دو قول شافعى است ، و اصحاب ما قائل به سقوط حدّ به سبب توبه قبل از ثبوت آن نزد حاكم و قاضى شده‌اند . و امّا اگر حدّ سرقت بعد از ثبوت با بيّنه ثابت شده باشد ، حدّ با « توبه » هم ساقط نمىشود ، امّا اگر با اقرار ثابت شده باشد ، گفته شده است كه مثل ثبوت با بيّنه ، حدّ حتمى و سقوط ناپذير است و قول ديگر اين است كه : امام و حاكم مخيّر ، و دستش باز است ، به دليل عمل آقا على ( عليه السّلام ) ، هنگامى كه سارقى كه اقرار به سرقت كرد و سپس توبه نموده بود ، بخشيد حضرت به او فرمود : آيا چيزى از قرآن كريم حفظ دارى ؟ عرض كرد آرى ، سورهء بقرهء را حفظ هستم . حضرت فرمودند : دست تو را به سوره بقره بخشيدم . اشعث اعتراض كرد و گفت : آيا حدّى از حدود خدا را تعطيل مىكنى ؟ حضرت فرمود : تو چه مىدانى ؟ هنگامى كه بيّنه إقامه شد ، امام و حاكم را اجازهء عفو و بخشش ندادند . خداى متعال مىفرمايد : « الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ » ؛ « 2 » « امّا زمانى كه مردى عليه خود اقرار به سرقت و دزدى كرد ، آنجا اختيار با امام و حاكم است ، اگر صلاح ديد ، عفو مىكند و مىبخشد و اگر خواست ، عقاب و كيفر مىدهد و امّا به هيچ وجه حقّ مالك با توبهء سارق ، ساقط نمىشود ، مگر اينكه مالك به‌طور صريح و آشكار ببخشد و نيز با قطع يد مال مسروقه هم ساقط نمىشود بلكه واجب است عين يا قيمت آن به مالكش رد شود . ابو حنيفه گفته است : هر دو با هم قطع يد و غرامت و استرداد عين يا قيمت مال واجب نيست بلكه اگر قطع يد شد ، غرامت از او ساقط مىشود و اگر غرامت ، داد قطع يد ساقط مىشود . حقير گويد : اين گونه فرق و تفاوت گذاشتن بسيار ضعف و سست است . امّا با توبهء حقيقى ، شهادت و گواهى وى پذيرفته مىشود به دليل قول خداى متعال كه مىفرمايد : « به درستى كه خدا آمرزنده و مهربان است » ؛ « إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » قسم چهارم : حدّ محارب [ 412 ] آيهء اوّل : « إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ « 1 » » ؛

--> ( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 33 . ( 2 ) . تفسير عيّاشى ، جلد 2 ، ص 114 . الحافظون لحدود اللّه ، سورهء توبه ، آيهء 112 .